Το σπίτι πρέπει να είναι ασφαλές.
Μάθετε να αναγνωρίζετε τα προειδοποιητικά σημάδια ενδοοικογενειακής κακοποίησης πριν εξαφανιστεί ένα παιδί.
Το σπίτι πρέπει να είναι ασφαλές. Όταν δεν είναι, ορισμένα παιδιά δεν βλέπουν άλλη επιλογή από το να φύγουν. Η αναγνώριση των ενδείξεων ενδοοικογενειακής κακοποίησης μπορεί να βοηθήσει στην αποφυγή εξαφάνισης ενός παιδιού.
Η ενδοοικογενειακή κακοποίηση είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους παιδιά φεύγουν και εξαφανίζονται στην Ευρώπη. Τα παιδιά που βιώνουν βία, κακοποίηση, αμέλεια ή εξαναγκαστικό έλεγχο στο σπίτι μπορεί να μην είναι σε θέση να μιλήσουν σε κάποιον για αυτό. Οι ενήλικες όμως, στην καθημερινή τους ζωή, όπως οι εκπαιδευτικοί, οι προπονητές, οι γείτονες, ή μέλη της οικογένειας τους, βρίσκονται συχνά στην καλύτερη θέση για να παρατηρήσουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Αυτή η εκστρατεία παρέχει στους ενήλικες γύρω από το παιδί μια προσέγγιση τριών βημάτων για να το προστατεύσουν: Αναγνωρίστε τα σημάδια, Επικοινωνήστε και Αναφέρετε την ανησυχία σας.
Προσεγγιση τριων βηματων
Αν είστε μέρος της καθημερινής ζωής ενός παιδιού, τρία βήματα μπορούν να σας βοηθήσουν να το προστατεύσετε: αναγνώριση των ενδείξεων, επικοινωνία και αναφορά της ανησυχίας σας.
ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕ
Μάθετε να παρατηρείτε τα σημάδια στη συμπεριφορά του που μπορεί να υποδηλώνουν ότι ένα παιδί ζει με ενδοοικογενειακή βία ή κακοποίηση.
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ
Μιλήστε στο παιδί ήρεμα και χωρίς να το κρίνετε. Ενημερώστε το ότι δεν είναι μόνο του και ότι μπορεί να λάβει βοήθεια.
ΑΝΑΦΕΡΕΤΕ
Μοιραστείτε την ανησυχία σας με κάποιον που μπορεί να βοηθήσει, είτε εντός του οργανισμού σας είτε μέσω των κατάλληλων υπηρεσιών της χώρας σας.
Αναγνωριστε
Αναγνωριση των προτυπων κινδυνου
Αυτή η εκστρατεία εντοπίζει πέντε σημεία αναγνώρισης, σημάδια στη συμπεριφορά ενός παιδιού που μπορεί να υποδηλώνουν ότι δεν έχει ασφάλεια στο σπίτι του. Αυτά τα σημεία βασίζονται σε επιστημονική έρευνα και εθνικές κατευθυντήριες οδηγίες και έχουν αξιολογηθεί από ψυχολόγους και ειδικούς από όλη την Ευρώπη. Ένα μεμονωμένο σημάδι μπορεί να έχει πολλές αιτίες και πρέπει πάντα να εξετάζεται στο πλαίσιο της ηλικίας, της προσωπικότητας και του υπόβαθρου του παιδιού. Αλλά όταν αρκετά σημάδια συγκεντρώνονται στο ίδιο παιδί, αυτό το μοτίβο αξίζει την προσοχή σας.
1. Αιφνιδιες αλλαγες στη συμπεριφορα
Ένα παιδί που ήταν κοινωνικό μπορεί να γίνει ήσυχο και απομακρυσμένο. Ένα συνήθως ήρεμο παιδί μπορεί να γίνει επιθετικό ή να αναστατώνεται εύκολα. Άλλα σημάδια περιλαμβάνουν δυσκολίες ύπνου, απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που κάποτε απολάμβανε, κόπωση ή διάσπαση προσοχής στο σχολείο, παράπονα για πονοκεφάλους ή στομαχόπονους, ή αξιοσημείωτη αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες. Σε μικρότερα παιδιά, τα σημάδια μπορεί να είναι επιστροφή σε παλαιότερες συμπεριφορές, όπως η νυχτερινή ενούρηση ή το πιπίλισμα του αντίχειρα. Δεν μας ανησυχεί απαραίτητα μια μεμονωμένη αλλαγή, αλλά όταν αρκετές αλλαγές εμφανίζονται μαζί, ή όταν κάτι φαίνεται διαφορετικό σε ένα παιδί, τότε θα πρέπει να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή.
2. Ανεξηγητοι τραυματισμοι
Οι σωματικοί τραυματισμοί είναι συχνά η πιο εμφανής ένδειξη βλάβης. Τα σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν μώλωπες ή σημάδια σε ασυνήθιστα σημεία (όπως τα αυτιά, ο λαιμός ή οι εσωτερικές πλευρές των μηρών), τραυματισμούς σε διαφορετικά στάδια επούλωσης, τρόμο όταν κάποιος το αγγίζει, ή όταν φοράει καλυπτικά ρούχα σε ζεστό καιρό. Όταν ερωτηθεί για έναν τραυματισμό, ένα παιδί μπορεί να φαίνεται ασυνήθιστα αγχωμένο, να κοιτά έναν ενήλικα πριν απαντήσει, ή να δίνει μια εξήγηση που δεν ταιριάζει με τον ίδιο τον τραυματισμό. Αν και κανένας μεμονωμένος τραυματισμός δεν επιβεβαιώνει την κακοποίηση, ένα μοτίβο ανεξήγητων ή αδικαιολόγητων τραυματισμών με την πάροδο του χρόνου είναι ένα σημάδι που δεν πρέπει να παραβλέψετε.
3. Παντα σε εγρηγορση / υπερεπαγρυπνηση
Ένα παιδί που ζει σε βίαιο περιβάλλον μπορεί να φαίνεται συνεχώς σε ένταση. Μπορεί να τρομάζει εύκολα από δυνατές φωνές ή ξαφνικές κινήσεις, να φαίνεται ανίκανο να χαλαρώσει, ή να παρακολουθεί στενά τους ενήλικες γύρω του. Σε μια τάξη ή σε αθλητικό σύλλογο, μπορεί να φαίνεται πιο επικεντρωμένο στο να διαβάζει τη διάθεση των κοντινών του ανθρώπων παρά στην ίδια τη δραστηριότητα. Σωματικά σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν ορατή ένταση στο σώμα, σφιγμένες γροθιές ή σαγόνι, ή πιο γρήγορη αναπνοή. Αυτό ξεπερνά το γενικό άγχος, είναι σε μια συνεχής επαγρύπνηση, που προκαλείται από την προσδοκία ότι κάτι κακό μπορεί να του συμβεί ανά πάσα στιγμή.
4. Φοβος επιστροφης στο σπιτι η φοβος συγκεκριμενου προσωπου
Ένα παιδί μπορεί να γίνεται εμφανώς τεταμένο ή αναστατωμένο όταν έρθει η ώρα να πάει σπίτι, ή να προσπαθεί να καθυστερήσει την αναχώρηση του με επαναλαμβανόμενες δικαιολογίες. Μπορεί να φαίνεται αγχωμένο στο τέλος της σχολικής ημέρας, να επιδιώκει να παραμείνει κοντά σε έναν δάσκαλο ή άλλον αξιόπιστο ενήλικα, ή να αποφεύγει να μείνει μόνο κατά την ώρα της παραλαβής. Αυτό που διακρίνει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά από μια γενική συμπεριφορική μετάπτωση είναι ότι ο φόβος συνδέεται σαφώς με ένα συγκεκριμένο μέρος, στιγμή ή πρόσωπο.
5. Δυσκολια να μιλησει για το τι συμβαινει στο σπιτι
Ένα παιδί μπορεί να γίνεται αισθητά ήσυχο, επιφυλακτικό ή άβολο όταν ανακύπτει το θέμα του σπιτιού ή της οικογενειακής ζωής. Μπορεί να αποφεύγει ερωτήσεις, να αλλάζει γρήγορα θέμα, να δίνει ασαφείς απαντήσεις, ή να φαίνεται ανήσυχο μήπως πει κάτι λάθος. Ορισμένα παιδιά αποφεύγουν την οπτική επαφή ή κλείνονται συναισθηματικά όταν αναφέρεται κάποιο προσωπικό θέμα. Άλλα μπορεί να αντιδρούν με λιγότερο αναμενόμενους τρόπους, όπως νευρικό γέλιο ή επιμονή ότι όλα είναι καλά στο σπίτι, ενώ μπορεί να μην είναι. Όταν αυτή η απροθυμία εμφανιστεί ξαφνικά ή παράλληλα με άλλα σημάδια, μπορεί να υποδηλώνει ένα παιδί που δεν αισθάνεται αρκετά ασφαλές για να μιλήσει ανοιχτά.
Ζητηστε βοηθεια
Ένα μεμονωμένο σημάδι δεν επιβεβαιώνει απαραίτητα ότι ένα παιδί βιώνει βία, αλλά όταν συγκεντρώνονται αρκετά σημάδια, ή όταν σας ανησυχεί κάτι σε ένα παιδί συστηματικά, εμπιστευτείτε αυτό το ένστικτο. Το να μιλήσουμε σε κάποιον για αυτό μπορεί να βοηθήσει στην προστασία ενός παιδιού πριν η κατάσταση κλιμακωθεί, και πριν η φυγή αρχίσει να φαίνεται σαν η μοναδική διέξοδός του.
Τα παιδιά που ζουν με βία στο σπίτι σπάνια θα το συζητήσουν από μόνα τους. Μπορεί να μην έχουν τις λέξεις, μπορεί να τους έχουν πει να σιωπούν, ή μπορεί να νιώθουν υπεύθυνα για την προστασία ενός γονιού. Μερικές φορές, ένα παιδί χρειάζεται κάποιον άλλο να κάνει το πρώτο βήμα.
Ξεκινώντας τη συζήτηση
Κάντε κλικ εδώ για μερικές συμβουλές και οδηγίες.
Ξεκινώντας τη συζήτηση
Κάντε κλικ εδώ για μερικές συμβουλές και οδηγίες.
Επιλέξτε μια ήρεμη στιγμή, μακριά από άλλους. Κρατήστε τη συζήτηση απλή και ανοιχτή. Δεν είστε εκεί για να το ερευνήσετε, είστε εκεί για να δημιουργήσετε έναν ασφαλή χώρο για να μιλήσει το παιδί.
Αποφύγετε ερωτήσεις αντιπαράθεσης. Αντ’ αυτού, σκεφτείτε:
«Παρατήρησα ότι φαίνεσαι ανήσυχος/η τελευταία φορά. Είμαι εδώ αν θέλεις να μιλήσουμε.»
«Δεν χρειάζεται να μου πεις τίποτα, αλλά αν κάτι σε ενοχλεί, θα ήθελα να βοηθήσω.»
Αν ένα παιδί ανοιχτεί, ακούστε. Αφήστε το να χρησιμοποιήσει τις δικές του λέξεις. Μείνετε ήρεμοι, ακόμα και αν αυτό που σας μοιράζεται είναι δύσκολο να το ακούτε. Μην υποσχεθείτε τίποτα, εξηγήστε ότι μπορεί να χρειαστεί να εμπλέξετε κάποιον που μπορεί να βοηθήσει, αλλά ότι θα το κάνετε με γνώμονα την ασφάλειά του.
Αν ένα παιδί δεν ανοιχτεί, δεν πειράζει. Μην πιέζετε, αλλά ενημερώστε το ότι η πόρτα σας παραμένει ανοιχτή. Ορισμένα παιδιά χρειάζονται περισσότερο χρόνο, ή περισσότερες από μία στιγμές, πριν νιώσουν αρκετά ασφαλή για να μιλήσουν. Εν τω μεταξύ, συνεχίστε να παρατηρείτε. Και αν δεν είστε σίγουροι αν η ανησυχία σας δικαιολογείται, σκεφτείτε να μιλήσετε με έναν συνάδελφο ή κάποιον που εμπιστεύεστε. Μπορεί να μην είστε ο μόνος/η μόνη που έχει παρατηρήσει κάτι.
Αναφερετε
Αναφέρετε το σε κάποιον που μπορεί να βοηθήσει. Αν εργάζεστε ως επαγγελματίας με παιδιά , αυτό το άτομο μπορεί να είναι ο υπεύθυνος προστασίας, ή ένας σχολικός σύμβουλος ή ένας υπεύθυνος κοινωνικής πρόνοιας εντός του οργανισμού σας. Αν είστε μέλος οικογένειας, γείτονας ή κάποιος άλλος που ανησυχεί για ένα παιδί, επικοινωνήστε με τις κατάλληλες υπηρεσίες της χώρας σας.
Το να μιλήσουμε σε κάποιον άλλο για την ανησυχία μας δεν είναι κατηγορία, είναι η διασφάλιση ότι η κατάσταση ενός παιδιού θα αντιμετωπιστεί από κάποιον που έχει την εμπειρία να βοηθήσει.
Αν πιστευετε οτι ενα παιδι βρισκεται σε αμεσο κινδυνο, επικοινωνηστε με τις τοπικες υπηρεσιες αμεσης αναγκης.
Το σπιτι πρεπει να ειναι ενας ασφαλης χωρος
Διαθεσιμο σε 14 γλωσσες
Εμπειρογνωμονες συμβουλοι
Τα σημάδια αναγνώρισης και οι κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάζονται σε αυτή την εκστρατεία αναπτύχθηκαν βάσει επιστημονικής έρευνας και εθνικών οδηγιών, και αξιολογήθηκαν μεμονωμένα από εμπειρογνώμονες σε παιδοψυχολογία, παιδιατρική, εγκληματολογική ψυχολογία και υποθέσεις αγνοουμένων σε όλη την Ευρώπη.
Maria João M. Cosme
Clinical Psychologist at Instituto de Apoio à Criança, Portugal
Meltini Fragkioudaki
Psychologist & Project Officer at the Greek Safer Internet Center, FORTH, Greece
Prof. Fiona Gabbert
Professor of Applied Psychology & Director of the Forensic Psychology Unit, Goldsmiths, University of London, United Kingdom
Isabella Partridge
Policy and Public Affairs Officer at The Children’s Society, United Kingdom
Carlo Schippers
Former Missing Persons Expert at the Dutch National Police, Netherlands
Dr. Joana Topa
Assistant Professor & Researcher in Social Psychology, University of Maia / University of Porto, Portugal
Dr. Arine Vlieger
Pediatrician, St Antonius Hospital, Netherlands
Πηγές
Αποποίηση ευθύνης εικόνων
Σημειώνεται ότι όλες οι εικόνες χαρακτήρων και καταστάσεων που εμφανίζονται σε αυτόν τον ιστότοπο δημιουργούνται με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ). Οποιαδήποτε ομοιότητα με πραγματικά πρόσωπα, εν ζωή ή αποβιώσαντα, ή με πραγματικά παιδιά και συγκεκριμένα γεγονότα είναι εντελώς ακούσια και συμπτωματική. Αυτές οι εικόνες προορίζονται μόνο για εικονογραφικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς, για να βοηθήσουν στην αναγνώριση συμπεριφορικών μοτίβων και στην υποστήριξη πρωτοβουλιών για την ασφάλεια των παιδιών.
Η AMBER Alert Europe, το Ευρωπαϊκό Κέντρο για τα Αγνοούμενα Παιδιά, είναι ένα πανευρωπαϊκό ίδρυμα που ενώνει 85 οργανισμούς σε 29 χώρες με αποστολή να μην υπάρχει ούτε ένα αγνοούμενο παιδί στην Ευρώπη. Δημιουργούμε συνεργασίες ανάμεσα στις αρχές επιβολής του νόμου και δικαιοσύνης, τα υπουργεία εσωτερικών, τους οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών, πανεπιστήμια και αστυνομικές ακαδημίες για την προστασία των παιδιών από το να εξαφανιστούν, τη βελτίωση της αναζήτησης αυτών που χάνονται, και την αντιμετώπιση βαθύτερων αιτιών μέσω τεκμηριωμένης έρευνας και βέλτιστων πρακτικών.